Hızlı devreye alınan çözümler
Fatura ve Ödeme Mutabakat Otomasyonu
Fatura ve ödeme mutabakatı otomasyonu, banka hesaplarına gelen ve çıkan hareketleri e-Fatura ve e-Arşiv kayıtlarıyla eşleştiren, kısmi ve toplu ödemeleri, kur farkını ve iskontoyu ayıklayıp eşleşmeyen tutarları ayrı bir kuyrukta toplayan sistemdir. Muhasebe ekibi ekstreyi satır satır işlemek yerine yalnız belirsiz hareketlere bakar; ay sonu cari mutabakat ve Ba-Bs dönemi daha temiz bir defterle başlar.
- Kimin için
- Finans müdürü, muhasebe ve tahsilat ekibi, BT
- Temel veri
- Banka hareketleri, e-Fatura ve e-Arşiv, cari hesaplar
- Başlangıç
- Tek banka hesabı ve en yoğun tahsilat kanalıyla pilot
- İnsan onayı
- Deftere kayıt muhasebecinin onayıyla yapılır
Açıklamasında yalnız “ödeme” yazan havale kime ait?
Tahsilat ekibi sabah banka ekranından ya da MT940 dosyasından günün hareketlerini alır. Açıklamasında fatura numarası olan havale kolay eşleşir; ama müşterilerin bir kısmı yalnız firma adını ya da “cari” yazar, bazıları üç faturayı tek havaleyle, bazıları bir faturayı üç parçada öder. Ekip ERP’de cari hesapları açıp tutarları toplayarak hangi faturaların kapandığını bulmaya çalışır.
Eşleşmeyen tutarlar “bekleyen tahsilat” hesabında birikir. Satış temsilcisi ödemesi gelmiş bir müşteriyi arayıp tahsilat ister, müşteri haklı olarak kızar. Ay sonunda mutabakat mektupları gittiğinde farkların bir kısmı kur farkı, bir kısmı belgelenmemiş iskonto, bir kısmı da yanlış cariye işlenmiş havale çıkar; bunları ayıklamak günler sürer.
Bu sistem neler yapar?
- 01
Açıklaması eksik havaleyi eşleştirir
Gönderen IBAN’ın geçmişini, unvan benzerliğini, tutarı ve vadeyi açık faturalarla birlikte değerlendirir. “ABC İNŞ ÖDEME” gibi bir açıklama, unvanı ve tutarı tutan faturayla eşleşir.
- 02
Kısmi ve toplu ödemeler
Tek havaleyle ödenen birden çok faturayı tutar kombinasyonlarından bulur, eksik ödemede kalan bakiyeyi faturada açık bırakır. Taksitli ödemede hangi taksitin geldiğini vade planından okur.
- 03
Kur farkı ve iskonto ayıklama
Döviz faturasının TL ödemesinde oluşan farkı hesaplar, kur farkı faturası gerekip gerekmediğini işaretler. İskonto ya da iade nedeniyle eksik gelen tutarı ilgili belge ve anlaşmayla ilişkilendirir.
- 04
Eşleşmeyenler kuyruğu
Güvenle eşleştirilemeyen hareketler olası adaylar ve neden emin olunamadığıyla muhasebecinin ekranına düşer. Bir haftayı geçen kalem tahsilat sorumlusuna bildirilir.
- 05
Cari mutabakat ve Ba-Bs hazırlığı
Dönem sonunda her cari için fatura ve ödeme toplamlarını karşılaştırır, karşı tarafla fark çıkması muhtemel kalemleri önceden listeler. Ba-Bs bildiriminden önce belge adedi ve tutar farkları görünür.
- 06
Ajan deftere kendi başına yazmaz
Eşleşmeleri öneri olarak hazırlar; deftere işleme muhasebecinin tek tek ya da toplu onayıyla olur. Kur farkı faturası düzenlemez, cari bakiyeye elle düzeltme kaydı atmaz.
Nasıl çalışır?
Sistem, kurumunuzdaki kaynaklardan veriyi okur, yapay zekâ katmanında işler ve sonucu ilgili birimin kullandığı ekrana, rapora ya da bildirime dönüştürür.
Veri kaynakları
- Banka hareketleri (MT940, banka servisi, ekstre)
- Giden ve gelen e-Fatura, e-Arşiv kayıtları
- ERP cari hesaplar ve açık kalemler
- TCMB döviz kurları
- POS ve sanal POS tahsilat raporları
Yapay zekâ katmanı
- Tutar, unvan ve vade eşleştirme
- Kısmi, toplu ve kur farkı çözümleme
- Mutabakat ve fark raporu ajanı
Çıktılar
- Onaya hazır tahsilat ve ödeme eşleşmeleri
- Eşleşmeyenler kuyruğu (aday ve gerekçeyle)
- Cari mutabakat fark listesi
- Ba-Bs öncesi kontrol raporu
Ekranda ne görürsünüz?
Tahsilat mutabakatı · 3 banka hesabı, dünkü hareketler
- KritikAynı IBAN’dan gelen 96.000 ₺ iki farklı cariye uyuyor, muhasebe kararı bekleniyor
- UyarıCari 1204’te 3 fatura 45 gündür kısmi ödemeli; kalan 18.350 ₺ için tahsilat notu açıldı
- BilgiEkim dönemi Ba-Bs öncesi 7 caride belge adedi farkı listelendi
Üç faturayı tek havaleyle ödeyen bir bayi
- 08.15
Gece gelen MT940 dosyasında bir bayiden 221.480 ₺ havale vardır; açıklamada yalnız “EKİM ÖDEMESİ” yazar.
- 08.16
Ajan IBAN’dan cariyi bulur ve açık beş fatura içinde tutara yakın kombinasyon arar: üç fatura 226.000 ₺ eder, fark 4.520 ₺.
- 08.17
Ajan, farkın satış ekibinin bu bayiye geçen ay tanıdığı yüzde iki erken ödeme iskontosuna denk geldiğini görür; eşleşmeyi bu notla onay kuyruğuna koyar.
- 09.05
Muhasebeci iskonto anlaşmasını satış notunda doğrular ve onaylar. Üç fatura kapanır, iskontonun belgelendirilmesi için görev açılır.
- 09.06
Satış temsilcisinin ekranındaki “gecikmiş ödeme” uyarısı kalkar; o gün planlanan tahsilat araması iptal edilir.
Hangi hareketler neden eşleşmez?
Eşleşmeyen hareketlerin çoğu birkaç kalıba düşer. Ajanın her birinde neye baktığı önceden tanımlıdır; muhasebeci bir öneriyi reddettiğinde nedeni de kaydedilir.
| Durum | Ajanın baktığı | Sonuç |
|---|---|---|
| Açıklamasız ya da yalnız unvanlı havale | IBAN geçmişi, unvan benzerliği, açık faturalar | Tek aday varsa öneri, birden çoksa kuyruk |
| Birden fazla faturanın tek ödemesi | Açık faturaların tutar kombinasyonları | Kombinasyon ve kalan fark |
| Döviz faturasının TL ödemesi | Fatura ve ödeme günü kurları | Kur farkı adayı olarak işaretlenir |
| İskonto ya da iade nedeniyle eksik tutar | İade faturaları, iskonto anlaşmaları | Belge eksikse muhasebeye görev |
| Üçüncü kişinin yaptığı ödeme | Gönderen ile cari arasındaki bilinen ilişki | Her zaman insan onayına gider |
Ay sonu kapanışı ve Ba-Bs dönemine etkisi
Mutabakat ay sonuna bırakılınca farklar birikir ve nedenleri unutulur. Günlük eşleştirmeyle cari bakiyeler ay boyunca güncel kalır.
Ba-Bs formlarındaki uyuşmazlık genellikle dönem kayması, mükerrer kayıt ya da iade faturasının farklı ayda işlenmesinden çıkar. Sistem bildirim öncesi cari bazında belge adedi ve tutarı karşılaştırır, karşı taraftan gelen mutabakat mektuplarını okuyup farkları listeler. Eşik ve bildirim kuralları muhasebe ekibinin güncel mevzuat yorumuna göre tanımlanır.
Hangi verilerle çalışır?
- Banka hesap hareketleri (MT940, banka servisi ya da Excel ekstre)
- Giden ve gelen e-Fatura, e-Arşiv belgeleri
- ERP cari hesap kartları ve açık kalemler (Logo, Netsis, SAP, Mikro)
- TCMB döviz kurları
- POS, sanal POS ve ödeme kuruluşu raporları
- Çek, senet ve doğrudan borçlandırma (DBS) kayıtları
- Karşı taraflardan gelen mutabakat mektupları
Güvenlik, KVKK ve insan onayı
- Deftere kayıt muhasebeci onayıyla yapılır; ajanın önerisi, onaylayan kişi ve gerekçe birlikte saklanır.
- Banka bağlantısı yalnız hareket okuma yetkisiyle kurulur; ajan bankada işlem yapamaz.
- Gerçek kişi müşterilerin ad, IBAN ve ödeme bilgileri yalnız eşleştirmede kullanılır, raporlarda maskelenir.
- Kur farkı ve iskonto belgelerinin düzenlenmesi muhasebenin kararıdır; ajan yalnız aday listesi çıkarır.
- Banka ve cari verisi şirket sunucusunda ya da Türkiye’deki veri merkezinde işlenir.
Nasıl devreye alınır?
Süreler, kurumun veri hazırlığına ve kapsamına göre değişir; aşağıdaki takvim tipik bir başlangıç planıdır ve ön görüşmeden sonra yazılı olarak netleştirilir.
- 011-2 hafta
Bağlantı ve kural keşfi
Bir banka hesabının hareketleri ve ERP açık kalemleri bağlanır; muhasebenin bugün elle uyguladığı eşleştirme kuralları yazıya dökülür.
- 022-3 hafta
Gölge çalışma
Ajan öneri üretir ama deftere bir şey yazılmaz; öneriler muhasebecinin elle yaptığı eşleşmeyle her gün karşılaştırılır.
- 032-3 hafta
Onaylı kayıt
Öneriler muhasebeci onayıyla ERP’ye işlenmeye başlar; eşleşmeyenler kuyruğu ekibin günlük işine girer.
- 04Aşamalı
Diğer hesaplar ve dönem sonu
Diğer bankalar, POS kanalları, cari mutabakat ve Ba-Bs öncesi kontrol eklenir.
Başarıyı neyle ölçeriz?
- Banka hareketlerinin otomatik eşleşme oranı, kanal bazında
- Eşleşmeyenler kuyruğunda ortalama bekleme süresi
- Bekleyen tahsilat hesabında biriken tutar
- Ödemesi gelmiş müşteriye yapılan yersiz tahsilat araması
- Ay sonu kapanışında mutabakata harcanan gün
- Cari mutabakat mektuplarında çıkan fark sayısı
Sık sorulan sorular
Banka entegrasyonumuz yok, ekstreyle başlanabilir mi?
Başlanabilir. İnternet şubesinden indirilen Excel ya da MT940 dosyası günlük olarak yüklenir. Banka entegrasyonu ya da hesap hareketi servisi varsa dosya beklemeden gün içinde eşleştirme yapılır; pilot için ekstre çoğu zaman yeterlidir.
ERP’mizin kendi banka eşleştirme modülünden farkı ne?
ERP modülleri genellikle açıklamada fatura numarası ya da birebir tutar arar. Bu sistem açıklama eksik olduğunda IBAN geçmişine, unvan benzerliğine, tutar kombinasyonlarına ve vade planına bakar; emin olmadığında nedenini yazar. Mevcut modül kolay eşleşmeleri yapmaya devam edebilir, ajan geri kalanını üstlenir.
Yanlış cariye eşleşme olursa nasıl fark ederiz?
Onay ekranında her önerinin gerekçesi görünür: hangi IBAN, hangi unvan benzerliği, hangi tutar kombinasyonu. Onaylanmış bir eşleşme sonradan geri alınabilir ve geri alma da kayda geçer. Pilotta hatalı öneriler ayrıca sayılır, kural ayarları bu listeye göre yapılır.
Ba-Bs formlarını da sistem mi verecek?
Hayır. Formların hazırlanıp verilmesi muhasebe ekibinin ve mali müşavirin işidir. Sistem bildirim döneminden önce cari bazında belge adedi ve tutar farklarını listeler, karşı taraftan gelen mutabakat mektuplarını okur. Böylece uyuşmazlıklar form verilmeden konuşulmuş olur.
Günde kaç banka hareketi olunca bu iş anlamlı hâle gelir?
Sayıdan çok hareketlerin niteliği belirleyicidir. Günde birkaç yüz hareket varsa ve bunların kayda değer kısmı açıklamasız, toplu ya da kısmi ödemeyse fark hızla görünür. Az sayıda kurumsal müşteriden düzenli ve açıklamalı ödeme alan bir şirkette ERP modülü yeterli olabilir.
Tedarikçi ödemelerinde de kullanılabilir mi?
Evet. Aynı mantık giden ödemelere de uygulanır: yapılan havaleler gelen faturalarla eşleştirilir, mükerrer ödeme ya da faturası henüz gelmemiş ödeme işaretlenir. Tahsilat tarafı genellikle daha çok iş çıkardığı için pilotu oradan başlatmayı öneriyoruz.
Yayın tarihi: · Hazırlayan: Aura Ajans yazılım ekibi
İlgili çözümler
Finansal Kayıp ve Usulsüzlük Tespiti
Ödeme, iade ve masraf kayıtlarını tarar; olağan dışı işlemleri risk puanıyla inceleme kuyruğuna alır.
İnceleNakit Akışı ve Likidite Tahmini
Tahsilat alışkanlıkları, vade, sipariş ve kur verisiyle haftalık nakit pozisyonunu tahmin eder, açık doğmadan uyarır.
İnceleERP ve Kurumsal Sistemler Arası Entegrasyon
ERP, CRM ve muhasebe arasında elle taşınan veriyi ajanlar taşır; kayıt uyuşmazlıklarını yakalar, süreçleri birbirine bağlar.
İncele
Fatura ve Ödeme Mutabakatı için teklif isteyin
Formdaki konu bu sayfaya göre seçili gelir; talebiniz bu başlıkla ekibimize e-posta olarak ulaşır. İsterseniz konuyu değiştirebilir ya da doğrudan telefonla arayabilirsiniz.
