Stratejik yapay zekâ projeleri
Belediye Gelir Kaybı ve Tahsilat Kaçağı Tespit Sistemi
Belediye gelir kaybı tespiti, emlak vergisi, çevre temizlik vergisi, ilan ve reklam vergisi, işgaliye ve su gelirlerinde tahakkuk edilmesi gerekirken edilmeyen ya da tahakkuk edilip tahsil edilemeyen tutarları kayıtlar arası eşleştirmeyle bulan bir sistemdir. Gelir Servisi, ruhsat, iskân, UAVT ve abonelik kayıtlarıyla uyuşmayan dosyaları belgeleriyle birlikte alır; tahakkuk ve ceza kararını yine yetkili personel verir.
- Kimin için
- Mali Hizmetler (Gelir, Tahakkuk, Tahsilat), Emlak Servisi, Zabıta
- Temel veri
- Tahakkuk ve tahsilat tabloları, emlak beyanı, ruhsat, iskân, UAVT
- Başlangıç
- Emlak vergisinde beyansız bağımsız bölüm taraması
- İnsan onayı
- Tahakkuk, ceza ve haciz kararı yetkili personelde
Kayıp nerede: tahakkukta mı, tahsilatta mı?
Emlak Servisi’ndeki beyanlar, mükellefin yıllar önce verdiği bilgiye dayanır. Arsa olarak beyan edilmiş bir parselde beş katlı bina yükselmiş, iskân alınmış, daireler satılmış olabilir; İmar’daki iskân kaydı ile emlak beyanı birbirini kendiliğinden görmez. ÇTV’de de benzer bir boşluk vardır: su aboneliği olmayan ya da aboneliği konut olarak açılmış bir dükkân, işyeri tahakkuk listesine girmez.
Tahsilat tarafında sorun farklıdır. e-Belediye’deki borç listesi binlerce satırdır ve çoğu zaman vadeye ya da tutara göre işlenir. Hangi alacağın zamanaşımına yaklaştığı, hangi mükellefin tebligatının iade döndüğü, hangisinin tek bir hatırlatmayla ödeyeceği ayrı ayrı görünmez. Bazı dosyalar ancak zamanaşımı nedeniyle terkin edildiğinde fark edilir.
Bu sistem neler yapar?
- 01
Beyansız ve eksik beyanlı yapılar
İskân, yapı ruhsatı ve UAVT’deki bağımsız bölüm sayısı emlak beyanıyla karşılaştırılır. Hâlâ arsa görünen binalar, eksik daire sayısı ve ruhsattaki alandan belirgin küçük beyanlar ayrı listelenir.
- 02
Mükellefiyeti açılmamış işyerleri
İşyeri açma ve çalışma ruhsatları, işyeri tipindeki su abonelikleri ve zabıta denetim kayıtları ÇTV ile ilan ve reklam vergisi kayıtlarıyla eşleştirilir. Faaliyette olup mükellefiyeti bulunmayan işyerleri adresiyle çıkar.
- 03
Tabela ve kaldırım işgali kontrolü
Saha denetiminde ya da araç üstü kamera görüntülerinde görülen tabelalar ve kaldırım işgalleri, ilan-reklam ve işgaliye kayıtlarıyla karşılaştırılır; beyandan büyük görünenler ölçüm listesine girer.
- 04
Zamanaşımı takvimi
Her alacak için zamanaşımına kalan süre hesaplanır. Yıl sonunda düşecek dosyalar, tebligat durumu ve son yapılan işlemle birlikte aylar öncesinden Tahsilat Servisi’nin önüne gelir.
- 05
Tahsilat kuyrukları
Borç tutarı, vade, ödeme geçmişi ve tebligat sonucu birlikte değerlendirilir. Hatırlatma yetecek mükellefler ile ödeme emri hazırlığı gereken dosyalar ayrı kuyruklarda toplanır.
- 06
Ajanın yaptığı ve yapmadığı
Ajan kayıtları eşleştirir, dosyaya gerekçe ve belge bağlantısı ekler, beyana çağrı ya da hatırlatma taslağı hazırlar. Tahakkuk, vergi ziyaı cezası, taksitlendirme ve haciz kararlarını yetkili personel verir.
Nasıl çalışır?
Sistem, kurumunuzdaki kaynaklardan veriyi okur, yapay zekâ katmanında işler ve sonucu ilgili birimin kullandığı ekrana, rapora ya da bildirime dönüştürür.
Veri kaynakları
- Emlak beyanları, tahakkuk ve tahsilat tabloları
- Yapı ruhsatı, iskân ve UAVT bağımsız bölüm kayıtları
- Su abonelik tipi ve tüketim kayıtları
- İşyeri ruhsatları ve zabıta denetim tutanakları
- İlan-reklam, işgaliye ve tabela kayıtları
- Tebligat, ödeme emri ve haciz kayıtları
Yapay zekâ katmanı
- Adres ve bağımsız bölüm eşleştirmesi
- Eksik tahakkuk kuralları ve sapma modeli
- Zamanaşımı ve tahsilat önceliği puanı
Çıktılar
- Beyansız ve eksik beyanlı yapı listesi
- Mükellefiyeti açılmamış işyeri listesi
- Zamanaşımı yaklaşan alacak takvimi
- Tahsilat kuyrukları ve hatırlatma taslakları
Ekranda ne görürsünüz?
Gelir kontrol paneli · Emlak ve ÇTV taraması, 3. çeyrek
- KritikCumhuriyet Mh. 412 ada: 2022’de iskân almış 48 daireli bina hâlâ arsa olarak beyanlı
- UyarıTebligatı iade dönen 312 dosya bu yıl sonunda zamanaşımına uğrayacak
- BilgiÇarşı Cd. taraması: 37 işyerinde beyandan büyük görünen tabela, ölçüm bekliyor
Arsa görünen bir binanın beyana kavuşması
- Pazartesi
Ajan iskân kayıtlarını emlak beyanlarıyla karşılaştırır. Cumhuriyet Mahallesi 412 adadaki parsel 2022’de 48 daire için iskân almış; emlak kaydında ise tek bir arsa beyanı duruyor.
- Pazartesi
Dosyaya ruhsat, iskân belgesi, UAVT’deki 48 bağımsız bölüm ve 46 aktif su aboneliği bağlanır. Ajan ruhsattaki alandan beyan edilmesi gereken değeri ve tahmini farkı hesaplar.
- Salı
Emlak Servisi şefi dosyayı inceler, tapudan kat mülkiyetine geçildiğini ve dairelerin satıldığını görür. Maliklere beyana çağrı yazısı gönderilmesini onaylar.
- 3. hafta
Beyanlar gelmeye başlar; gelmeyenler için servis yoklama yapar. Tahakkuk ve gerekiyorsa ceza işlemleri mevzuata göre servis tarafından yürütülür.
- 2. ay
Tarama aynı örüntüyle genişletilir: iskân alıp arsa beyanı süren 63 parsel daha listeye girer ve tahmini tutara göre sıralanır.
Hangi gelir kaleminde hangi kayıt eşleştirilir?
Belediye gelirlerinin dayanağı 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, emlak vergisi için 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’dur. Sistem bu kanunlardaki matrah, muafiyet ve indirim kurallarını değiştirmez; muafiyetten yararlanan mükellefleri listede ayrıca işaretler.
| Gelir kalemi | Karşılaştırılan kayıtlar | Tipik bulgu |
|---|---|---|
| Emlak vergisi | Emlak beyanı, ruhsat, iskân, UAVT, tapu | Arsa beyanlı bina, eksik daire, küçük beyan edilmiş alan |
| Çevre temizlik vergisi | Su abonelik tipi, işyeri ruhsatı, UAVT | Konut aboneliğiyle çalışan dükkân, aboneliği olmayan işyeri |
| İlan ve reklam vergisi | Tabela beyanları, saha ve kamera tespitleri | Beyan edilmemiş ya da büyütülmüş tabela |
| İşgaliye | Verilen izinler, zabıta tutanakları | Süresi dolmuş izinle süren kaldırım işgali |
| Su gelirleri | Abonelik, tüketim, iskân ve UAVT | Aboneliksiz kullanım izi, kapalı abonelikte tüketim |
Tahsilatta sıra neye göre kurulur?
Tahsilat kuyruğu tek bir puana indirgenmez; servisin elindeki araca göre ayrılır. Bir SMS hatırlatmasıyla ödeyecek mükellefe ödeme emri göndermek gereksiz yazışma yaratır ve vatandaş açısından sert bir deneyimdir.
- Zamanaşımına az kalan ve tebligatı yapılamamış dosyalar: önce adres araştırması ve tebligat.
- Düzenli ödeyip bir taksidi kaçıranlar: e-Belediye bildirimi ya da SMS hatırlatması.
- Yüksek tutarlı ve uzun süredir ödenmeyen borçlar: ödeme emri için servis incelemesi.
- Taksit talep etmiş ya da küçük tutarlı borçlular: taksitlendirme imkânı hakkında bilgilendirme.
Hangi verilerle çalışır?
- Emlak, ÇTV, ilan-reklam ve işgaliye tahakkuk tabloları
- Tahsilat, tebligat, ödeme emri ve haciz kayıtları
- Yapı ruhsatı ve iskân kayıtları
- UAVT adres ve bağımsız bölüm kayıtları
- Su abonelik, sayaç ve tüketim verisi
- İşyeri açma ve çalışma ruhsatları
- Zabıta denetim tutanakları ve saha fotoğrafları
- Tapu ve kadastro bilgisi (yetkili erişimle)
Güvenlik, KVKK ve insan onayı
- Sistem tahakkuk açmaz, ceza kesmez, haciz başlatmaz; bu işlemler mevcut e-Belediye yazılımında personelin onayıyla yapılır.
- Her dosyada hangi kayıtların uyuşmadığı belge bağlantısıyla gösterilir; gerekçesiz öneri listeye girmez.
- Mükellef kimlik bilgisi yalnız Gelir ve Tahsilat personeline açıktır; tarama ekranları parsel ve abone numarasıyla çalışır.
- Vatandaşa gidecek hatırlatma metinleri birim onayından geçer; gönderim sıklığı sınırlandırılır.
- Tüm sorgular ve kullanıcı işlemleri kayda geçer; İç Denetim bu kayıtları inceleyebilir.
Nasıl devreye alınır?
Süreler, kurumun veri hazırlığına ve kapsamına göre değişir; aşağıdaki takvim tipik bir başlangıç planıdır ve ön görüşmeden sonra yazılı olarak netleştirilir.
- 013-4 hafta
Veri erişimi ve eşleştirme
e-Belediye tahakkuk tabloları, ruhsat ve UAVT kayıtları okunur; adres eşleşme oranı ve kayıt hataları raporlanır.
- 024-6 hafta
Emlak pilotu
İki-üç mahallede beyansız ve eksik beyanlı yapı taraması yapılır; Emlak Servisi örneklem dosyaları evrak üzerinden ve sahada doğrular.
- 034-6 hafta
İşyeri ve tabela taraması
ÇTV, ilan-reklam ve işgaliye eşleştirmeleri eklenir; bulgular zabıta denetim rotasına bağlanır.
- 04Aşamalı
Tahsilat kuyrukları
Zamanaşımı takvimi ve tahsilat önceliklendirmesi devreye alınır; hatırlatma kanalları servisin onayıyla açılır.
Başarıyı neyle ölçeriz?
- Listeye giren dosyalarda evrak ya da sahada doğrulanan oran
- Doğrulanan dosyalardan doğan ek tahakkuk tutarı
- Zamanaşımı nedeniyle terkin edilen alacak tutarı
- Beyana çağrıdan sonra beyanda bulunan mükellef oranı
- Tahsilat kuyruğu bazında ödeme oranı ve süresi
- Adres eşleşmesi kurulamayan kayıt sayısı
Sık sorulan sorular
Sistem bir binayı beyansız bulursa sonra ne olur?
Bina, gerekçesiyle Emlak Servisi’nin kontrol listesine girer. Personel ruhsat, iskân ve tapu kaydını inceler, gerekirse yerinde bakar. Beyansızlık doğrulanırsa mükellef beyana çağrılır; çağrıya uyulmazsa yoklama, tahakkuk ve ceza işlemleri servis tarafından mevzuata göre yürütülür. Sistem bu adımların hiçbirini kendi başına yapmaz.
e-Belediye yazılımımızı değiştirmemiz gerekir mi?
Hayır. Sistem mevcut e-Belediye veritabanından okuma yetkisiyle çalışır, tahakkuk yine o yazılımda açılır. Veri erişimi için yazılım firmasıyla bir görüşme gerekir; bazı firmalar rapor tablosu ya da servis arayüzü sunar, bazılarında veritabanı görünümü tanımlanır.
Yanlış eşleşme ne kadar çıkar?
İlk turda azımsanmayacak kadar çıkar: numarası değişmiş binalar, birden çok kapıdan girilen bloklar, vefat eden mükellefin mirasçılara geçmemiş kaydı gibi. Bu yüzden pilot dosyalar örneklemle doğrulanır ve sonuç kurallara geri döner. Doğrulanma oranı ölçülmeden liste servise toplu verilmez.
Elektrik ve doğal gaz abonelik verisi kullanılabilir mi?
Bu veriler dağıtım şirketlerindedir ve kendiliğinden paylaşılmaz. Bir protokol varsa adres bazında abonelik varlığı güçlü bir işaret olur; kişisel veri boyutu ayrıca değerlendirilir. Protokol yoksa su aboneliği, iskân ve UAVT ile başlanır; pilot için bu üçü yeterli bir başlangıçtır.
Büyükşehirde su idaresinin verisine nasıl ulaşırız?
Büyükşehirlerde konutların ÇTV’si su faturasıyla birlikte su idaresince tahsil edilir; abonelik tipi ve tüketim verisi de idarededir. Adres bazında veri paylaşımı genellikle iki kurum arasında bir protokolle çözülür. Pilot, protokol beklenirken belediyenin kendi kayıtlarıyla başlayabilir.
Servis personeli bunu ek iş yükü olarak görmez mi?
Görebilir; özellikle ilk haftalarda liste uzun gelir. Bu yüzden servisin haftada inceleyebileceği dosya sayısı baştan belirlenir ve liste tahmini tutara göre bu sayıyla sınırlanır. Dosyalar belgeleriyle hazır geldiği için personel arşivde arama yapmak yerine karar vermeye vakit ayırır.
Yayın tarihi: · Hazırlayan: Aura Ajans yazılım ekibi
Belediye Gelir Kaybı Tespiti için teklif isteyin
Formdaki konu bu sayfaya göre seçili gelir; talebiniz bu başlıkla ekibimize e-posta olarak ulaşır. İsterseniz konuyu değiştirebilir ya da doğrudan telefonla arayabilirsiniz.